İLK OLARAK İKİLİ SAYI SİSTEMİ

CD'lerin nasıl çalıştığını anlatmadan önce bilmenizi istediğim asıl önemli olan konu ikili sayı sistemi. Şimdi bu nerden çıktı demeyin, bence işin temelini kavramakta fayda var.

Bizler günümüzde 10'lu sayı sistemini kullanıyoruz. Yani 0 ile 9 arasındaki on adet rakam işimizi görüyor. Bilgisayarların kullandığı ise biraz daha farklı. Onlar sadece 0 ve 1 rakamlarından oluşan ikili sayı sistemini kullanıyorlar. Başka bir deyişle anlatırsak, bilgisayarlar için "evet-hayır" veya "açık-kapalı" ifadeleri geçerlidir.

Peki nasıl oluyorda sadece 0 ve 1 rakamlarını kullanarak klavyeden yazdığınız diğer rakamları ve harfleri anlayabiliyor bilgisayarlar. İşte burada ikili sayı sistemi devreye giriyor. Her sayı ve harf ikili sisteme bilgisayarın anlayacağı dilde çevriliyor.

Şimdi size ikili sistemdeki bir sayının onlu sisteme nasıl çevrildiğini bir örnekle anlatacağım. Diyelim ki ikili sistemde yazılmış 1001100101 sayısı var. Bunu onlu sisteme çevirelim. Bunun için aşağıdaki hesaplamalar yapılır.

- Sağdaki ilk hane 0 olmak üzere ve sola doğru haneler 0,1,2,3.... olarak belirlenir.

- Her hanede bulunan rakamla (0 veya 1) 2^{hane sayısı} çarpılır.

- Çıkan tüm sonuçların toplamı onlu sayı sistemine göre sonucu verir.

Birde onlu sayı sistemindeki bir sayıyı ikili sisteme nasıl çeviririz ona bakalım. Diyelim ki 1316 sayısını ikili sisteme çevirmek istiyorum. Aşağıdaki hesaplamaları yapmanız yeterli olacaktır.

Aşağıdaki tabloda 0'dan 9'a kadar olan sayıları ikili sisteme göre görebilirsiniz. Aynı şekilde 255 kadar olan her "8 bit" klavyeden girilen bir harf ya da sembolü ifade eder. Burada söylemek istediğim bazı şeyler var. İkili sistemdeki her 0 ve 1 rakamı "bit" olarak ifade edilir. 8 haneden oluşan 8 bit ise 1 byte olarak ifade edilir. 8 bit 28 = 256 adet değer demektir. Bunun gibi 1 bit 2 adet değere eşdeğerdir ( Yani 21 = 2 ). 2 bit 4 adet değere denk gelir (Yani 22 = 4). Onlu sistemdeki 0 ve 9 arasındaki sayılar ve harflerde 8 bit 'den oluşurlar ve 1 byte 'lık yer kaplarlar.

00000000	=	0	11111111	=	20+21+22+23+24+25+26+27
00000001	=	1		=	1+2+4+8+16+32+64+128
00000010	=	2		=	255
00000011	=	3
00000100	=	4
00000101	=	5
00000110	=	6
00000111	=	7
00001000	=	8
00001001	=	9

1024 byte 1 kilobyte; 1024 kilobyte 1 megabyte ve 1024 megabyte ise 1 gigabyte olarak ifade edilir. Örneğin bir floppy diskin kapasitesi 1,44 megabytedır. Bu 1,44x1024x1024 = 1.509.949 karaktere denk düşer. Bunu şöyle daha kolay ifade ederiz: Her bir sayfası 2000 harften oluşan 750 sayfa uzunluğunda bir döküman bir floppy diske sığmaktadır.

Umarım anlatabilmişimdir 0 ve 1 'in bilgisayarlar için ne anlama geldiğini...

devam»