İlk olarak şunu bilmenizi
isterim. Mikrodalga fırınlar elektrik enerjisiyle
çalışır. Fırının bu elektrik enerjisini mikrodalga
enerjisine dönüştürmesi ise bir magnetron ile
olur. Magnetron 2450 MHz frekansında
mikrodalgalar üretir. Bu mikrodalgalar, dalga
kılavuzu vasıtasıyla fırının içine ulaşırlar.
Bu noktada mikrodalgaların birkaç karakteristik
özelliğinden bahsetmek istiyorum.
- Mikrodalgalar, tıpkı güneş ışığının camdan
nasıl geçiyorsa cam, porselen, kağıt ve plastik
gibi çoğu maddelerin içinden geçebilirler.
- Mikrodalgalar, duvara çarpan bir topun geri
dönmesi gibi, metallerden yansıyıp geri dönerler.
- Mikrodalgalar maddelerin içine nüfuz ederler
ve özellikle yiyecekler tarafından emilirler.
Bu bilgilerden sonra kaldığımız yerden devam
edebiliriz. En son mikrodalgalar fırının içine
ulaşmıştı. Bu mikrodalgalar pişirmek istediğimiz
yiyecek tarafından emilirler. Saniyede 2,45
milyar kez titreşen mikrodalgalar yiyeceğin
içine girdiklerinde, su moleküllerinde bir titreşim
oluştururlar.
Mikrodalgaların polaritesi (kutupsallık) her
değistiğinde (+) ve (-) yüklerle yüklü su molekülleri
bir ileri bir geri saniyede 4,9 milyar kez titreşirler.
Bu yüksek hızdaki titreşmeden dolayı birbirine
sürtünen su molekülleri ısı enerjisini açığa
çıkarırlar. Bu ısıyla ise yiyecek pişmiş olur.
İçinde daha fazla su molekülü olan yiyecekler
daha hızlı pişerler.
Klasik fırınlarda olduğu
gibi mikrodalga fırınlarda ortam ve yiyecek
kapları ısınmazlar. Yalnızca yiyecekler
ısınır ve pişerler. Pişirme süresi ise çok daha
kısadır.
Sorularınıza Cevaplar
Çelik tenceremle mikrodalga fırında yemek pişirebilir
miyim?
Hayır, çünkü mikrodalga ışınlar metal malzemelerden
yansırlar, içlerinden geçemezler. Ama cam, seramik,
plastik ve hatta kağıt kapta bile yemeğinizi
pişirebilirsiniz.
Mikrodalga ışınlar zararlı radyasyon yayar
mı?
Mikrodalga ışınlar iyonize olamayanlar grubuna
dahildir. Madde ve canlı hücrelerin yapısını
değiştirmezler ve radyoaktif olarak zarar veremezler.
Fakat X ve Gama ışınları gibi iyonize olanlar
grubundakiler, maddenin ve hücrenin yapısını
değiştirirler ve zararlı olabilirler.
Mikrodalga fırına çalışırken elimi soksam ne
olur?
Sakın böyle bir şey denemeyin. Mikrodalga fırınınızda
sadece yemek pişirin. Eğer elinizi çalışırken
sokmaya kalkarsanız o da pişer.
Mikro dalga fırında pişen yemek zararlı mıdır?
Hayır değildir. Mikrodalga fırınlar elektrik
enerjisini, mikrodalga enerjisine; mikrodalga
enerjisini de ısı enerjisine çevirir. Fırından
çıkan yemekte radyasyon falan yoktur, afiyetle
yiyebilirsiniz.
Mikrodalga fırının içini kapaktan bakınca görüyorum.
Peki mikrodalga ışınlar buradan ışık gibi dışarı
sızmıyor mu?
Mikrodalgalar kapakta bulunan metalin üstündeki
ufak deliklerden dışarı çıkamazlar. Çünkü mikrodalganın
fiziki karakteristikleri buna uygun değildir.
Dalgaların frekansı (saniyedeki titreşim sayısı)
ile dalga boyu arasında şu ilişki vardır: Yüksek
frekans kısa dalga boyu, alçak frekans uzun
dalga boyu demektir. Bunu terside doğrudur.
Kapakta bulunan ufak delikler ışık dalgalarının
geçmesine izin verirler ve fırının içini görürüz.
Çünkü ışığın dalga frekansı son derece yüksektir,
dolayısıyla dalga boyu da çok küçüktür.
Dalga boyunun çok küçük olması kapaktaki deliklerden
geçmesine müsaade eder. Mikrodalgaların ise
frekansı düşüktür ve dalga boyu daha uzundur.
Bu yüksek dalga boyuyla kapaktaki ufak deliklerden
geçemezler ve içeri tekrar geri yansırlar.
Kısa Bir Tarihçe
1946 yılında radarla ilgili bir araştırma projesinde
Dr. Percy Spencer da görevliymiş. Dr.
Spencer magnetron denilen vakum tüpü üzerinde
çalışırken cebindeki çikolataların eridiğini
farketmiş ve şaşımış. Sonra bir deney
yapmış. Mısır tanelerini magnetronun yanına
koymuş ve görmüş ki mısırlar patlamış, her tarafa
saçılmış. Sonra çiğ bir yumurtayı koymuş magnetronun
yanına. Arkadaşları ile ne olacağını beklerken
yumurtanın piştiğini ve patladığını görmüşler.
Dr. Spencer kendi kendine sormuş: Yumurtayı
bile pişiren bu mikrodalga enerji yemekleri
de pişiremez mi? İşte mikrodalga fırınlar üstündeki
ilk çalışmalar bu tesadüf sonucu başlamıştır.
Son olarak mikrodalga fırınları kullanırken
dikkat etmeniz gereken birkaç şeyi söylemek
istiyorum:
- Çalışan bir mikrodalga fırından en az bir
kol mesafesi kadar uzakta durunuz ve yüzünüzü
yemek pişmiş mi diye fırına yaklaştırmayın
- Fırın boşken çalıştırmayın
- Kapak kapanmıyor veya hasar görmüşse fırını
çalıştırmayın
- Fırının içini sık olarak temizleyin.
- Yemek pişirirken metal kap
kullanmayın.
- Kalın kabuklu yiyecekler pişince
içinde buhar kalır ve kabuk çatlayınca dışarı
buhar fışkırır. O yüzden dikkatli olun.
İşte bu kadar mikro dalga fırınlar hakkında
yazacaklarım. Yeni bir yazıda görüşmek üzere!
